Voeding

Wij adviseren je gevarieerd en gezond te eten. Je hoeft niet voor twee te eten. Zorg dat je elke dag zuivelprodukten, verse groenten, fruit en bruin brood eet. Eet wat extra ijzerrijke voedingsmiddelen, zoals groene groente (bijvoorbeeld spinazie en tuinbonen) en rode groente (bijvoorbeeld bietjes), peulvruchten, gedroogde abrikozen en eventueel vlees, omdat de kans op bloedarmoede tijdens de zwangerschap iets verhoogd is.

Het is belangrijk om voldoende te drinken, liefst water. Het liefste 2 liter per dag.

Extra

Vanaf een maand voor de bevruchting tot en met de eerste 10 weken van de zwangerschap wordt aangeraden 0,5 milligram foliumzuur per dag te slikken. Het slikken van Foliumzuur verlaagt de kans op een open rug bij het kind. Tijdens de zwangerschap en de periode dat borstvoeding wordt gegeven wordt aangeraden om 10 microgram vitamine D te slikken. Vitamine D speelt een belangrijke rol in de botaanmaak. Zowel Foliumzuur als Vitamine D kun je bij drogist of apotheek kopen in speciaal voor de zwangerschap geschikte dosering. Het maakt niet uit welk merk je koopt. De huismerken bevatten dezelfde vitamine als de merkprodukten.

Toxoplasmose

De toxoplasmose is een parasiet die bij het ongeboren kind afwijkingen aan het zenuwstelsel en de ogen kan veroorzaken. Toxoplasmose kun je vooral krijgen door rauw of (gedeeltelijk) rood vlees te eten. Omdat toxoplasmose ook voorkomt in de uitwerpselen van (meestal jonge) katten wordt afgeraden de kattenbak schoon te maken als je zwanger bent. Ook wordt aangeraden bij werken in grond waar katten gezeten kunnen hebben handschoenen te dragen en groente die rauw gegeten wordt goed te wassen.

Listeriose

Listeriose is een bacterie die een vroeg- of zelfs doodgeboorte kan veroorzaken. Listeriose komt voor in dierlijke produkten zoals melk maar wordt door verhitting gedood.
Vanwege de kans op een listeriose-infectie is het niet verstandig kazen te eten die van rauwe melk gemaakt zijn. Dit zijn meestal de zachte witte kazen. De kaas die in fabrieken verpakt is is gesteriliseerd en daarom niet gevaarlijk. De kaas die je moet vermijden is kaas die van een boerderij komt of waarvan de oorsprong niet bekend is. Vooral in het buitenland, zoals Frankrijk, wordt regelmatig kaas van rauwe melk gegeten.

Listeriose komt ook voor in eten dat na de bereiding langer bewaard is. Listeriose vermenigvuldigt zich namelijk prima in de koelkast. Aangeraden wordt eten niet langer dan 24 uur te bewaren en anders goed te verhitten voor het gegeten wordt. In de verpakking van vacuumverpakte vis kunnen ook teveel listeria-bacterien zitten. Daarom wordt het afgeraden voorverpakte gerookte zalm, paling en makreel te eten. Verse gerookte vis is geen probleem. In tegenstelling tot wat vaak gezegd wordt kun je dus prima Sushi eten tijdens de zwangerschap. De vraag is alleen of de Sushi vers is, eet geen Sushi die al langer in de koeling van een supermarkt kan hebben gestaan.

CMV (cytomegalie virus)

CMV is een veel voorkomend virus en een infectie ermee verloopt bijna altijd symptoomloos. Als je in de zwangerschap CMV oploopt is er een kleine kans dat de baby daar ziek van wordt. Als je voor de eerste keer CMV krijgt, is de kans dat het virus tijdens je zwangerschap ook bij de baby komt hoger dan bij een herinfectie. Meestal vindt infectie bij de baby plaats in het eerste trimester. De meeste baby's die met CMV geboren worden (in Nederland jaarlijks ongeveer 1000 kinderen) lijken gezond bij de geboorte, maar 180 van hen zullen blijvende gevolgen overhouden aan de infectie. De meest voorkomende afwijking die door CMV kan optreden is gehoorverlies. Bij een klein deel van de kinderen kan ook mentale retardatie optreden. Het kan maanden en soms zelfs jaren duren voordat de symptomen van CMV duidelijk worden.

Het is heel moeilijk om besmetting met CMV te voorkomen. Zwangere vrouwen wordt geadviseerd hun handen te wassen als ze in contact zijn gekomen met speeksel of urine van kleine kinderen en om geen voedsel, bestek en bekers te delen met jonge kinderen.

Vitamine A

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk niet te veel vitamine A binnen te krijgen vanwege de kans op schade bij het ongeboren kind. Vitamine A zit vooral in orgaanvlees zoals lever. Eet liever geen orgaanvlees en niet vaker dan een keer per dag orgaanprodukten als leverworst of pate.

Natuurlijk is het verstandig niet te roken, geen drugs te gebruiken en geen alcohol te drinken. Al deze middelen verstoren de ontwikkeling van het ongeboren kind en kunnen afwijkingen veroorzaken.
Gebruik alleen medicijnen op nadrukkelijk advies van ons en/of de huisarts.

In het nieuws: hormoonverstorende stoffen in weekmakers

Wetenschappers geven al jaren aan dat  hormoonverstorende stoffen  in weekmakers, bestrijdingsmiddelen en sommige conserveringsmiddelen schadelijke gevolgen kunnen hebben. Vooral voor ongeboren kinderen en kinderen onder de drie jaar zouden deze stoffen grote risico’s geven op afwijkingen en verstoringen in de ontwikkeling. Bij proefdieren is dit al bewezen. Bij de mens echter nog niet. Wetenschappers geven aan dat het heel moeilijk is deze effecten bij de mens vast te stellen omdat de effecten vaak pas op latere leeftijd bekend worden. Resultaten van dergelijk onderzoek zullen dus nog op zich laten wachten.

Voor de Nederlandse overheid is het gebrek aan bewijs bij de mens reden om niet actief over de mogelijk schadelijke effecten van deze stoffen voor te lichten. In Denemarken is al sinds 1992 wel actief overheidsbeleid om ouders en zwangere vrouwen te waarschuwen voor de mogelijke effecten van deze stoffen. In Denemarken zijn sommige van deze stoffen verboden of verboden in producten voor kinderen onder de drie jaar. Zwangere vrouwen wordt aangeraden biologisch te eten en cosmeticaproducten die parabenen bevatten te vermijden. Er is daar uitgebreid foldermateriaal beschikbaar. De Europese Commissie heeft inmiddels een aantal van de hormoonverstorende stoffen verboden, maar lijkt  verder onderzoek af te willen wachten voordat zij verdere maatregelen neemt.

Er is dus geen onomstotelijk bewijs en geen eensluidend advies. Het Tv-programma Zembla heeft in 2013 een documentaire gemaakt over hormoonverstorende stoffen; wat vinden de wetenschappers? Wat doet de politiek in Europa en Nederland? Wat doet de overheid in Denemarken? (link) In 2015 maakte Zembla nogmaals een documentaire met een update; Wat weten de wetenschappers nu en wat gebeurt er politiek in Europa en Nederland? (link)

Reactie van het RIVM op de uitzending van 2013: (link)

Kijk voor meer informatie op:
voedingscentrum.nl (heel strenge richtlijnen en strikter advies dan dat wij geven)
stivoro.nl
alcoholenzwangerschap.nl